Myślisz o inwestycji w lód i zastanawiasz się, jak naprawdę wygląda profesjonalna Budowa lodowisk? W tym tekście przeprowadzę Cię przez kolejne etapy powstawania obiektu – od pierwszej koncepcji po jego codzienną eksploatację. Dzięki temu łatwiej ocenisz, jaki typ lodowiska będzie najlepszy dla Twojej gminy, klubu czy centrum rekreacyjnego.
Planowanie i projekt lodowiska
Budowa lodowisk na poziomie profesjonalnym zaczyna się od jasnego określenia celu obiektu i tego, kto ma z niego korzystać. Co innego będzie potrzebne dla rodzinnego lodowiska w parku, a czego innego wymaga arena przygotowana na hokej, short track czy łyżwiarstwo figurowe. Na tym etapie inwestor wspólnie z projektantem analizuje uwarunkowania prawne, wymogi związków sportowych oraz możliwości pozyskania dotacji z krajowych programów rozwoju infrastruktury sportowej.
Istotną rolę odgrywa też lokalizacja. Projektant – zwykle inżynier budownictwa z doświadczeniem w chłodnictwie – bada warunki gruntowe, klimat lokalny i dostęp do mediów. Na bazie tych danych dobiera się typ obiektu: odkryty, zadaszony sezonowy lub stałe lodowisko wewnętrzne. Przy wariantach stricte sportowych konieczne jest uwzględnienie standardów Międzynarodowej Federacji Hokeja na Lodzie oraz Polskiego Związku Hokeja na Lodzie, tak aby w przyszłości możliwe było rozgrywanie zawodów.
Podczas planowania warto zebrać odpowiedzi na kilka pytań, które później ułatwiają także przygotowanie wniosku o dofinansowanie:
- jak intensywnie obiekt będzie użytkowany i przez jakie grupy (szkoły, kluby, mieszkańcy),
- czy priorytetem jest rekreacja, czy szkolenie zawodników i organizacja imprez sportowych,
- czy inwestor myśli o obiekcie całorocznym, czy o lodowisku działającym wyłącznie zimą,
- jakie są możliwości zabudowy terenu pod kątem zaplecza szatniowego i technicznego.
Jak przebiega profesjonalna budowa lodowiska?
Po zatwierdzeniu projektu przechodzi się do przygotowania terenu. Ekipa budowlana wykonuje podbudowę i warstwy izolacyjne, które mają ograniczyć ucieczkę chłodu w głąb gruntu. Następnie układa się system orurowania chłodniczego – w wersji stałej zatopiony w płycie betonowej lub w wariancie demontowalnym oparty na panelach aluminiowych, matach z tworzyw PE albo EPDM. To właśnie przez te rury przepływa medium chłodnicze, które później zamraża wodę.
Równolegle montuje się maszynownię chłodniczą. W zależności od koncepcji obiektu stosuje się agregaty oparte na czynnikach freonowych lub amoniakalnych, coraz częściej z nowoczesnymi rozwiązaniami zmniejszającymi zużycie energii. Typowe instalacje mają płynną regulację mocy chłodniczej sterowaną obciążeniem cieplnym płyty, system odzysku ciepła z agregatu do ogrzewania zaplecza oraz odzysk zimna ze śniegu z rolby – to realnie obniża koszty eksploatacji.
Kolejny etap to wykonanie tafli lodowej. Najpierw tworzy się cienką warstwę lodu wiążącą wodę z podłożem, później kolejne warstwy aż do uzyskania wymaganej grubości. Nowoczesne lodowiska wykorzystują kontrolę laserową, aby grubość była równomierna na całej powierzchni. W środku zatapia się linie, koła i oznaczenia, a także warstwę nadającą tafli idealnie biały kolor, co poprawia widoczność krążka i figur łyżwiarzy.
Na końcu montuje się bandy ochronne – stalowe, ocynkowane konstrukcje z oszkleniem poliwęglanowym lub akrylowym. W wielu obiektach stosuje się system szybkiego demontażu band, który pozwala otworzyć taflę na przykład na koncert czy targi, bez konieczności rozmrażania lodu. Uzupełnieniem są boksy zawodników, trybuny, oświetlenie, nagłośnienie, systemy bezpieczeństwa i pełne zaplecze szatniowe.
Jak zaplanować system chłodzenia i taflę lodu?
Serce lodowiska stanowi instalacja chłodnicza, dlatego projektuje się ją z dużą starannością. W obiektach całorocznych często stosuje się płyty żelbetowe bez dylatacji, które są trwałe i nie wymagają częstych napraw. W wariantach sezonowych lepiej sprawdzają się systemy demontowalne, pozwalające po zakończeniu zimy przenieść lodowisko w inne miejsce lub wykorzystać ten sam plac jako boisko.
Duże znaczenie ma wybór medium chłodniczego. W nowoczesnych instalacjach dominuje wodny roztwór glikolu etylenowego lub ekologiczny glikol propylenowy. Każde z tych rozwiązań ma nieco inne parametry, dlatego projektant chłodnictwa – często współpracujący równolegle przy kilku inwestycjach – dobiera je pod kątem klimatu, wymagań obiektu i oczekiwanych kosztów eksploatacji. Dąży się także do ograniczenia ilości czynnika chłodniczego w układzie, co poprawia bezpieczeństwo i zmniejsza wpływ instalacji na środowisko.
Ciekawą opcją są systemy dwufunkcyjne. Instalacja chłodnicza jest wtedy na stałe zabudowana pod nawierzchnią boiska, które latem służy do gier zespołowych, a zimą zamienia się w pełnowartościowe lodowisko. W podobnej roli sprawdzają się modułowe podłogi do przykrycia tafli lodu, pozwalające organizować koncerty i targi bez przerywania sezonu łyżwiarskiego.
Czym różni się lodowisko rekreacyjne od sportowego?
Na pierwszy rzut oka wszystkie tafle lodowe wyglądają podobnie, ale wymagania wobec lodowiska rekreacyjnego i typowo sportowego znacząco się różnią. Obiekt miejski ustawiony na rynku lub przy szkole musi być elastyczny: łatwy w montażu, dopasowany do ograniczonej przestrzeni, wygodny dla osób stawiających pierwsze kroki na łyżwach. Duży nacisk kładzie się na klimat miejsca – oświetlenie, muzykę, wypożyczalnię sprzętu – oraz szybkie uruchomienie sezonu.
Lodowiska sportowe projektuje się natomiast z myślą o intensywnej eksploatacji przez cały rok. Tafla i bandy muszą spełniać normy PZHL i IIHF, oświetlenie powinno umożliwiać transmisje telewizyjne, a infrastruktura techniczna sprostać wymaganiom międzynarodowych zawodów. Tego typu obiekty częściej korzystają z zaawansowanych systemów odzysku ciepła i automatyki, bo przy wysokiej liczbie godzin treningowych każda oszczędność energii zaczyna mieć duże znaczenie.
Rozwój infrastruktury wspierają programy dotacyjne Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz samorządów wojewódzkich. Dofinansowanie można uzyskać zarówno na budowę nowych lodowisk zadaszonych i odkrytych, jak i na modernizację istniejących obiektów. Wymogiem bywa opinia właściwego polskiego związku sportowego dla pełnowymiarowych wariantów, a także dobrze przygotowana dokumentacja techniczna załączana do wniosku.
Jak wygląda eksploatacja i serwis lodowiska?
Profesjonalna budowa to tylko połowa drogi. Drugą stanowi codzienne użytkowanie obiektu, które decyduje o jakości tafli i zadowoleniu łyżwiarzy. Personel techniczny przechodzi szkolenia z obsługi maszynowni chłodniczej oraz maszyn do pielęgnacji lodu – rolby wyrównują i odświeżają powierzchnię tafli kilka razy w ciągu dnia. Operatorzy uczą się, jak reagować na zmiany temperatury zewnętrznej, wilgotności i obciążenia tafli, aby lód pozostał twardy i równy.
W ramach inwestycji przewiduje się także serwis gwarancyjny i pogwarancyjny. Firmy wykonawcze oferują nadzór techniczny, regularne przeglądy instalacji chłodniczych, kontrolę stanu band oraz płyty lodowiska. W razie modernizacji wymienia się najczęściej stare agregaty chłodnicze na energooszczędne jednostki, poprawia izolację, a tam, gdzie to możliwe, rezygnuje z przestarzałych systemów klimatyzacyjnych o wysokim poborze prądu.
Profesjonalnie zaprojektowana i wykonana Budowa lodowisk ułatwia każdy z tych kroków: od pierwszego uruchomienia tafli po późniejsze remonty i rozbudowę obiektu. Dzięki temu lodowisko może służyć mieszkańcom, klubom i organizatorom wydarzeń przez długie lata bez nieplanowanych przestojów.
Artykuł sponsorowany
