Licencja UEFA A pozwala prowadzić między innymi zespoły mężczyzn w III i IV lidze, drużyny w Centralnej Lidze Juniorów U-19 i U-17 oraz zespoły w Ekstralidze kobiet. Nie uprawnia natomiast do samodzielnego prowadzenia męskiej Ekstraklasy, I ligi ani II ligi, gdzie wymagana jest licencja UEFA PRO.
UEFA A – zakres uprawnień w skrócie
Poniższe zestawienie pokazuje podstawowy zakres uprawnień przypisywany licencji UEFA A w strukturze rozgrywek opisanej przez PZPN:
| Kategoria rozgrywek | Szczebel lub liga | Rola licencji UEFA A |
|---|---|---|
| Seniorzy mężczyźni | III liga i IV liga | Możliwość prowadzenia zespołu |
| Seniorki | Ekstraliga kobiet | Możliwość prowadzenia zespołu |
| Młodzież męska | CLJ U-19 i CLJ U-17 | Możliwość prowadzenia zespołu |
| Najwyższe ligi męskie | Ekstraklasa, I liga, II liga | Wymagana licencja UEFA PRO |
Ostateczna ocena uprawnień zależy od aktualnych przepisów licencyjnych oraz regulaminu konkretnych rozgrywek. PZPN może zmieniać wymagania uchwałami, dlatego przed podpisaniem umowy z klubem trzeba sprawdzić bieżące dokumenty związku.
Co można trenować z UEFA A?
Piłka seniorska mężczyzn
Najważniejszym uprawnieniem jest możliwość pełnienia funkcji trenera zespołu w III lidze i IV lidze. UEFA A obejmuje więc poziom wyższy niż rozgrywki przypisane licencji UEFA B, ale niższy niż trzy najwyższe szczeble centralnej piłki męskiej.
Posiadacz UEFA A nie może na podstawie samej tej licencji prowadzić jako pierwszy trener drużyny w Ekstraklasie, I lidze ani II lidze. Dla tych rozgrywek podstawowym wymaganiem pozostaje UEFA PRO. Licencja UEFA A może jednak pozwalać na pracę w klubie w innej funkcji, na przykład w sztabie szkoleniowym, jeśli regulamin danej ligi i zakres obowiązków nie wymagają wyższych uprawnień.
Piłka seniorska kobiet
UEFA A daje także możliwość prowadzenia zespołu w Ekstralidze kobiet. To ważna różnica względem prostego porównywania licencji wyłącznie przez pryzmat męskich lig. Zakres uprawnień jest ustalany osobno dla poszczególnych rodzajów rozgrywek, dlatego licencja może otwierać dostęp do wysokiego poziomu piłki kobiecej, mimo że nie wystarcza do prowadzenia męskiej Ekstraklasy.
Centralna Liga Juniorów
Jednym z najważniejszych obszarów dla trenera pracującego z młodzieżą są rozgrywki CLJ U-19 i CLJ U-17. UEFA A pozwala prowadzić zespoły w obu tych kategoriach, które należą do centralnego poziomu rywalizacji juniorskiej.
W praktyce oznacza to możliwość pracy z najstarszymi grupami akademii, przygotowującymi zawodników do przejścia do piłki seniorskiej. Wymagania wobec trenera obejmują nie tylko prowadzenie meczów, lecz także planowanie procesu rozwoju zawodników, współpracę z akademią i koordynację działań szkoleniowych.
Gdzie kończą się uprawnienia UEFA A?
Licencja UEFA A nie jest najwyższą licencją w hierarchii PZPN. Granicą w męskiej piłce seniorskiej są rozgrywki Ekstraklasy, I ligi i II ligi. Zgodnie z przedstawionym podziałem wymagają one UEFA PRO.
Nie należy też utożsamiać UEFA A z automatycznym prawem do prowadzenia każdego zespołu młodzieżowego. Wymagania mogą być przypisane do konkretnej kategorii, szczebla i regulaminu rozgrywek. Najważniejsze uprawnienie wskazane w materiale źródłowym dotyczy CLJ U-19 i CLJ U-17. Przy innych zespołach trzeba sprawdzić aktualne zasady organizatora.
W porównaniu z UEFA B różnica jest wyraźna. UEFA B obejmuje między innymi Ligę Międzyokręgową, Klasę Okręgową, CLJ U-15 oraz określone kategorie młodzieżowe. UEFA A przesuwa trenera do III i IV ligi mężczyzn, Ekstraligi kobiet oraz starszych rozgrywek centralnych juniorów:
- III liga – możliwość prowadzenia zespołu mężczyzn.
- IV liga – możliwość prowadzenia zespołu mężczyzn.
- Ekstraliga kobiet – możliwość prowadzenia zespołu seniorek.
- CLJ U-19 i CLJ U-17 – możliwość prowadzenia zespołów juniorskich na szczeblu centralnym.
Jak można wykorzystać UEFA A w klubie?
Zakres licencji nie ogranicza się wyłącznie do stanowiska pierwszego trenera. W zależności od struktury klubu i regulaminu rozgrywek trener z UEFA A może pełnić także inne funkcje:
- Pierwszy trener zespołu w III lub IV lidze.
- Pierwszy trener drużyny w Ekstralidze kobiet.
- Trener zespołu CLJ U-19 lub CLJ U-17.
- Trener lub koordynator w akademii piłkarskiej pracującej z zawodnikami w wieku juniorskim.
Licencja jest przypisana do osoby i musi pozostawać ważna. Zasady przyznawania, zawieszania i przedłużania uprawnień reguluje PZPN. Przy przedłużeniu wymagane jest między innymi udokumentowanie udziału w konferencjach szkoleniowych, zwykle na poziomie minimum 15 punktów z trzech ostatnich lat. Wnioski dotyczące licencji UEFA A składa się do właściwego zespołu PZPN za pośrednictwem systemu PZPN24.
UEFA A a licencja warunkowa
W określonych sytuacjach klub może wystąpić o zgodę warunkową na prowadzenie zespołu przez trenera, który nie ma jeszcze licencji wymaganej dla danego poziomu. Dotyczy to między innymi awansu drużyny, kontynuowania pracy w klubie przy zespołach młodzieżowych z wyłączeniem CLJ albo szczególnych zmian kadrowych.
Taka zgoda nie zastępuje stałej licencji UEFA A i nie daje ogólnego prawa do prowadzenia wszystkich zespołów. Jest rozwiązaniem czasowym, zwykle ograniczonym do sezonu lub jego części. Klub powinien potwierdzić możliwość zastosowania tej procedury we właściwym organie PZPN albo wojewódzkiego ZPN.
UEFA A to licencja dla trenerów pracujących na poziomie III i IV ligi mężczyzn, Ekstraligi kobiet oraz CLJ U-19 i CLJ U-17. Jeśli celem jest prowadzenie Ekstraklasy, I ligi lub II ligi mężczyzn, kolejnym wymaganym poziomem jest UEFA PRO. Przed objęciem konkretnej funkcji należy sprawdzić aktualną uchwałę PZPN i regulamin danych rozgrywek.
Zakres uprawnień może ulegać zmianom wraz z nowymi uchwałami PZPN i regulaminami rozgrywek. Przed podjęciem pracy klubowej należy zweryfikować aktualne wymagania w oficjalnych dokumentach PZPN.
